Προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης κ. Γιώργο Φλωρίδη
& τον Υφυπουργό Δικαιοσύνης κ. Γιάννη Μπούγα
Ενταύθα Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2026
ΘΕΜΑ: Προτάσεις αναγκαίων ρυθμίσεων στη νομοθεσία που διέπει την ιδιωτική ακίνητη περιουσία.
Αξιότιμε κε Υπουργέ, κε Υφυπουργέ
Μετά τις ιδιαίτερα σημαντικές παρεμβάσεις σας στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και ιδίως τη θεσμοθέτηση της διαταγής απόδοσης χρήσης μισθίου στην λήξη της μίσθωσης, η οποία θεωρούμε ότι θα συμβάλλει καθοριστικά στην αποσυμφόρηση των δικαστηρίων και την ενθάρρυνση των ιδιοκτητών να προσφέρουν προς εκμίσθωση τις κατοικίες τους, εν όψει και της επικείμενης κατάθεσης στη Βουλή νέου νομοσχεδίου του υπουργείου σας, προτείνουμε τη νομοθέτηση των εξής αναγκαίων και χρήσιμων κατά την άποψή μας ουσιαστικών και δικονομικών βελτιώσεων της ισχύουσας νομοθεσίας που διέπει την ιδιωτική ακίνητη περιουσία και ιδιαίτερα των νομικών κανόνων που διέπουν τη διαχείριση πολυορόφων κτιρίων και οικιστικών συγκροτημάτων, τη δυνατότητα ανοικοδόμησης επίκοινων ακινήτων, το Εθνικό Κτηματολόγιο, τη μίσθωση κατοικιών και το Κληρονομικό Δίκαιο.
Α. ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΛΥΟΡΟΦΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ & ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΩΝ
1. Δυνατότητα κατάρτισης ή τροποποίησης υφιστάμενου συμβολαιογραφικού κανονισμού πολυκατοικίας/συγκροτήματος από την πλειοψηφία του 51% των συνιδιοκτητών.
Η παλαίωση του κτιριακού δυναμικού της χώρας, η υποχρεωτική απογραφή και εν συνεχεία επιθεώρηση και εκσυγχρονισμός των συστημάτων ασφαλείας των ανελκυστήρων των κτιρίων και η επερχόμενη υποχρεωτική ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών όλης της χώρας, θα προσκρούσουν σημαντικά στο ότι σε πολλά κτίρια λόγω έλλειψης κανονισμού, είναι αδύνατη νομικά η εκλογή διαχειριστή, ο οποίος θα αναλάβει την τακτική διαχείριση των θεμάτων της συνιδιοκτησίας, αλλά και το χειρισμό των παραπάνω δυσχερών θεμάτων.
Επίσης σε πολλά κτίρια και συγκροτήματα κύριων ή και εξοχικών κατοικιών, δεν υπάρχουν κανονισμοί λειτουργίας ή οι υπάρχοντες κανονισμοί δεν μπορεί να τροποποιηθούν ώστε να ανταποκριθούν στις σημερινές συνθήκες λειτουργίας τους.
Με το άρθρο 9 του νόμου 1562/1985, προβλέπεται η δυνατότητα θέσπισης ή συμπλήρωσης/τροποποίησης κανονισμού, με αίτημα της πλειοψηφίας (60-65%) των συνιδιοκτητών και με δικαστική απόφαση κατά την εκουσία δικαιοδοσία. Η προβλεπόμενη όμως διαδικασία και προδικασία είναι τόσο γραφειοκρατική, που παρέμεινε πλήρως ανεφάρμοστη στην δικαστηριακή πρακτική, με αποτέλεσμα εξ αιτίας της άρνησης της μειοψηφίας, να παραλύει κάθε πρωτοβουλία όχι μόνον για βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας των κτιρίων της χώρας, αλλά ακόμη και για εκτέλεση απλών διαχειριστικών πράξεων.
Εν τω μεταξύ με το άρθρο 58 του νόμο 5215/2025 (ΦΕΚ 116/Α/4-7-2025) καθορίστηκε ότι με την απόλυτη πλειοψηφία του 51% των συνιδιοκτητών της πολυκατοικίας, σύμφωνα με τον αριθμό των ιδιοκτησιακών χιλιοστών τους επί του οικοπέδου, θα μπορεί να γίνεται εγκατάσταση φωτοβολταΐκών στις ταράτσες και άλλους κοινόχρηστους χώρους των πολυκατοικιών της χώρας.
Σήμερα προτείνουμε με πρωτοβουλία της ίδιας απόλυτης πλειοψηφίας του 51% των συνιδιοκτητών, να μπορεί να γίνει γενικά η κατάρτιση ή η συμπλήρωση του κανονισμού οροφοκτησίας και με συμβολαιογραφική πράξη, μετά από έγγραφη γνωστοποίηση και πρόσκληση της μειοψηφίας, η οποία θα μπορεί εκείνη να αμφισβητήσει δικαστικά τον προτεινόμενο κανονισμό ή τροποποίησή του, χωρίς να θίγονται τα δικαιώματα των συνιδιοκτητών ούτε τα ποσοστά συνιδιοκτησίας τους επί του οικοπέδου. Επίσης σε κάθε περίπτωση που δεν υπάρχει κανονισμός, να μπορούν προσωρινά να λαμβάνονται αποφάσεις για τα τρέχοντα προβλήματα. Συγκεκριμένα προτείνουμε την τροποποίηση του άρθρου 9 του Ν. 1562/16.9.85 ως εξής:
«Άρθρο 9
1. Αν υπάρχει ήδη χωριστή κατά ορόφους ή διαμερίσματα ιδιοκτησία, δεν έχει όμως καταρτισθεί κανονισμός των σχέσεων των συνιδιοκτητών, η πλειοψηφία τουλάχιστον 51% των συγκυρίων του οικοπέδου δικαιούται να καταρτίσει συμβολαιογραφικά κανονισμό, που θα μεταγραφεί στο αρμόδιο Υποθηκοφυλακείο ή θα καταχωρισθεί στο αντίστοιχο Κτηματολογικό Φύλλο εφόσον είναι αναγκαίος για τον καθορισμό και τη ρύθμιση των σχέσεων των συνιδιοκτητών και του τρόπου και της εξασφάλισης της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων τους προς τη διαχείριση του κτιρίου. Κατά τον ίδιο τρόπο η ίδια πλειοψηφία δικαιούται να συμπληρώσει ή και να τροποποιήσει τον υπάρχοντα κανονισμό, όπου εμφανίζει ελλείψεις που εμποδίζουν τη λειτουργία της συνιδιοκτησίας ή τη χρήση των χωριστών ιδιοκτησιών σύμφωνα με τον προορισμό του ακινήτου.
2. Για την κατάρτιση, τη συμπλήρωση ή την τροποποίηση του συμβολαιογραφικού κανονισμού κατά τα ανωτέρω, απαιτείται απόφαση της γενικής συνέλευσης των συνιδιοκτητών του οικοπέδου με πλειοψηφία τουλάχιστον 51% και έγγραφη πρόσκληση των λοιπών συνιδιοκτητών, κοινοποιούμενη με δικαστικό επιμελητή, τρεις (3) τουλάχιστον μήνες πριν την υπογραφή του συμβολαιογραφικού κανονισμού, που να περιλαμβάνει το πλήρες κείμενο του προτεινόμενου κανονισμού και πρόσκληση προς τους λοιπούς συνιδιοκτήτες προκειμένου να συμβληθούν και αυτοί στην υπογραφή του.
3. Με τον προτεινόμενο κανονισμό δεν θα θίγονται τα δικαιώματα των συνιδιοκτητών, οι κοινόχρηστοι χώροι και οι υφιστάμενοι χώροι αποκλειστικής χρήσης ή τα ποσοστά συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου. Θα μπορεί όμως να προβλέπεται η δυνατότητα εκλογής διαχειριστή και να ρυθμίζεται κάθε άλλο απαραίτητο ζήτημα για την εύρυθμη λειτουργία της διαχείρισης και την λειτουργική ή ενεργειακή αναβάθμιση του κτιρίου.
4. Σε περίπτωση διαφωνίας, η μειοψηφία έχει δικαίωμα να ασκήσει αγωγή κατά την διαδικασία των άρθρων 17 παρ. 3 και 648 επ. ΚΠολΔ, εντός τριών μηνών από την επίδοση της έγγραφης πρόσκλησης της προηγούμενης παραγράφου, προκειμένου το αρμόδιο Δικαστήριο να αποφανθεί οριστικά επί του προτεινόμενου περιεχομένου της συμπλήρωσης ή της τροποποίησής του κανονισμού. Πριν την εκδίκαση της αγωγής απαιτείται να προηγηθεί υποχρεωτική αρχική συνεδρία για την υπαγωγή της διαφοράς σε διαμεσολάβηση με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας επί συμβολαιογραφικού κανονισμού κοινής αποδοχής. Η άσκηση της παραπάνω αγωγής αναστέλλει την υπογραφή της συμβολαιογραφικής πράξης μέχρι την τελεσιδικία της.
5. Εφόσον οι επιφάνειες των επιμέρους οριζοντίων ιδιοκτησιών του κτιρίου ή του συγκροτήματος έχουν επαυξηθεί με την προσάρτηση ή δημιουργία πρόσθετων χώρων, τα ποσοστά συμμετοχής του συνόλου των ιδιοκτησιών του κτιρίου στις κάθε είδους κοινόχρηστες δαπάνες θα μπορούν να αναπροσαρμοστούν ώστε να αντιστοιχούν στην πραγματική κατάσταση και επιφάνεια τους, βάσει τροποποιημένου πίνακα αναλογιών του κτιρίου που θα καταρτιστεί από πραγματογνώμονα διπλωματούχο πολιτικό μηχανικό ή μηχανολόγο, οριζόμενο από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας κατόπιν αίτησης της ενδιαφερόμενης πλειοψηφίας, θα προσαρτηθεί στη συμβολαιογραφική πράξη και θα είναι εφεξής υποχρεωτικός για όλους. Ο πραγματογνώμονας που θα οριστεί από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος θα έχει πρόσβαση στα στοιχεία κάθε δημόσιας αρχής προκειμένου να διακριβώσει τις πραγματικές επιφάνειες όλων των οριζοντίων ιδιοκτησιών του κτιρίου».
6. Αν δεν υπάρχει κανονισμός λειτουργίας της πολυκατοικίας ή του οικιστικού συγκροτήματος και δεν υπάρχει συμφωνία ή δυνατότητα για κατάρτισή του βάσει των ανωτέρω, η αντιμετώπιση και επίλυση επειγόντων προβλημάτων λειτουργείας του κτιρίου ή του οικιστικού συγκροτήματος και ιδίως συντήρησης και αποκατάστασης κοινοκτήτων και κοινοχρήστων χώρων και εγκαταστάσεών του, θα μπορεί να διέπεται προσωρινά και μέχρι την κατάρτιση συμβολαιογραφικού κανονισμού, από τις αποφάσεις της πλειοψηφίας των συνιδιοκτητών επί του οικοπέδου τους, που θα είναι δεσμευτικές για όλους τους συνιδιοκτήτες.
2. Δήλωση περί μη οφειλής κοινοχρήστων στα μεταβιβαστικά συμβόλαια οριζοντίων ιδιοκτησιών.
Η ΠΟΜΙΔΑ που εκπροσωπεί τόσο τους ιδιοκτήτες, όσο και τους διαχειριστές κάθε είδους κτιρίων, συνήθως συνιδιοκτήτες που έχουν εκλεγεί από τις γενικές συνελεύσεις των πολυκατοικιών, οι οποίοι καλούνται σήμερα, υπό δυσχερέστατες για πολλά νοικοκυριά συνθήκες, να διαχειριστούν τα οικονομικά των κτιρίων και να τα κρατήσουν σε λειτουργία, σε συνεννόηση με την Συντονιστική Επιτροπή Συμβολαιογραφικών Συλλόγων, επισημαίνει ένα σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα και ζητά την άμεση επίλυσή του.
Το καθημερινό πρόβλημα των διαχειριστών πολυκατοικιών, ιδιωτών αλλά και επαγγελματικών διαχειριστικών γραφείων, είναι η άρνηση μερίδας των ενοίκων, ιδιοκτητών ή και ενοικιαστών να πληρώσουν τους λογαριασμούς των κοινοχρήστων δαπανών που τους αναλογούν. Αυτό που δυστυχώς ενθαρρύνει τους οφειλέτες της κατηγορίας αυτής είναι ότι η δικαστική διεκδίκηση κοινοχρήστων είναι χρονοβόρος διαδικασία με δυσανάλογο οικονομικό κόστος σε σχέση με τα οφειλόμενα ποσά.
Αναγκάζονται συνεπώς οι διαχειριστές να χρηματοδοτούν το κενό των απλήρωτων κοινοχρήστων από το αποθεματικό της πολυκατοικίας, όπου αυτό εξακολουθεί να υφίσταται, και έως ότου αυτό εξαντληθεί, οπότε καλούν αναγκαστικά τους λοιπούς συνιδιοκτήτες να καταβάλουν αυτοί τις οφειλές των ασυνεπών ιδιοκτητών, πράγμα που οδηγεί σε συνεχείς διενέξεις και σε αδυναμία λειτουργίας της πολυκατοικίας και των συγκροτημάτων.
Το πρόβλημα όμως καθίσταται εντονότατο όταν κάποιος ασυνεπής συνιδιοκτήτης προβεί σε πώληση της οριζόντιας ιδιοκτησίας του προς τρίτο, έχοντας αφήσει εκκρεμείς οφειλές στη διαχείριση, τις οποίες αρνείται να καταβάλει ο αγοραστής της. Η άρνηση του νέου ιδιοκτήτη βασίζεται στα άρθρα 525 και 965 Α.Κ. σύμφωνα με τα οποία η ευθύνη του παλαιού και του νέου ιδιοκτήτη της οριζόντιας ιδιοκτησίας για τις κοινόχρηστες δαπάνες της οικοδομής έναντι των άλλων συνιδιοκτητών καθορίζεται από το χρονικό διάστημα, κατά το οποίο ο καθένας τους υπήρξε ιδιοκτήτης οριζόντιας ιδιοκτησίας και αντίστοιχα συνιδιοκτήτης των κοινών μερών της οικοδομής, δηλαδή κρίσιμος είναι ο χρόνος της μεταγραφής του συμβολαίου μεταβίβασης της κυριότητας της οριζόντιας ιδιοκτησίας (άρθρα 1192 εδ.1 και 1198 ΑΚ) και συνεπώς δεν υπάρχει συνυπευθυνότητα των αγοραστών για τις οφειλές των προηγούμενων ιδιοκτητών!
Η συμπεριφορά αυτή μεγάλου αριθμού πωλητών οριζοντίων ιδιοκτησιών έχει φέρει σε πλήρη απόγνωση τους διαχειριστές πολυκατοικιών και επαγγελματικών κτιρίων και σε πλήρες αδιέξοδο τα οικονομικά των διαχειρίσεών τους. Το πρόβλημα αυτό έχει σήμερα γιγαντωθεί εξ αιτίας του ότι χιλιάδες διαμερισμάτων πολυκατοικιών έχουν αγοραστεί από αλλοδαπά φυσικά ή και νομικά πρόσωπα, συνήθως με τις προϋποθέσεις της GOLDEN VISA, χωρίς οι διαχειριστές πολυκατοικιών να γνωρίζουν τα στοιχεία τους, πολλοί από τους οποίους επί όσο διάστημα κρατούν στην ιδιοκτησία τους τα διαμερίσματα αυτά δεν καταβάλουν ποτέ κοινόχρηστα, ούτε καν δίδουν στοιχεία επικοινωνίας στους διαχειριστές. Έτσι όταν κάποτε αργότερα τα πωλήσουν, διαφεύγουν πλήρως την πληρωμή τους, αφού δεν διαθέτουν άλλα περιουσιακά στοιχεία, οι δε αγοραστές δικαίως αρνούνται να καταβάλουν τις οφειλές των πωλητών.
Τα θύματα της παραπάνω συμπεριφοράς των πωλητών αυτών είναι οι υπόλοιποι συνιδιοκτήτες των πολυκατοικιών οι οποίοι υποχρεώνονται τελικά να καταβάλουν εκείνοι, όσα δολίως απέφυγαν να πληρώσουν οι πρώτοι!
Έτσι, δεδομένου και του γεγονότος ότι όταν μεταβιβάζεται ένα ακίνητο, στο μεταβιβαστικό συμβόλαιο προσαρτώνται βεβαιώσεις φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας, ως και μη οφειλής ΤΑΠ, για την κατοχύρωση των συμφερόντων των λοιπών συνιδιοκτητών κάθε πολυκατοικίας, θα πρέπει να προσαρτάται και υπεύθυνη δήλωση του διαχειριστή περί μη ύπαρξης ληξιπρόθεσμης οφειλής του πωλητή στη διαχείριση του κτιρίου, αν δε δεν υφίσταται διαχειριστής ή ο υπάρχων αρνείται να προβεί την έκδοση της ανωτέρω υπεύθυνης δήλωσης, τότε θα πρέπει ο πωλητής να κάνει υπεύθυνη δήλωσή του προς τον συμβολαιογράφο με το ανωτέρω περιεχόμενο. Συνεπώς, επειδή βρισκόμαστε μπροστά σε ένα σοβαρό και συνεχώς διογκούμενο κοινωνικό πρόβλημα που χρειάζεται άμεση και δραστική επίλυση, σε συνεννόηση με την Συντονιστική Επιτροπή Συμβολαιογραφικών Συλλόγων Ελλάδος, προτείνουμε να προστεθεί ως άρθρο 10 στο νόμο 1562/1985 ή σε νομοσχέδιο συν/αρμοδιότητας του Υπουργείου σας, διάταξη που να προβλέπει ότι:
«Σε κάθε συμβόλαιο μεταβίβασης οριζοντίου ιδιοκτησίας από επαχθή αιτία προσαρτάται υποχρεωτικά υπεύθυνη δήλωση του διαχειριστή του κτιρίου ή του οικιστικού συγκροτήματος προς τον συμβολαιογράφο, ότι δεν υφίσταται προς τη διαχείριση του κτιρίου εκκρεμής οφειλή κοινοχρήστων δαπανών που να αφορά τη μεταβιβαζόμενη ιδιοκτησία, ή, αν δεν υφίσταται διαχειριστής ή αυτός αρνείται την έκδοση της ανωτέρω υπεύθυνης δήλωσης, υπεύθυνη δήλωση του πωλητή προς τον συμβολαιογράφο με το ανωτέρω περιεχόμενο».
3. Επίδοση αγωγής κοινοχρήστων στο ακίνητο συνιδιοκτητών αγνώστου διαμονής.
Σε σχέση και με όσα αναφέραμε παραπάνω, τo πλέον δυσεπίλυτο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι διαχειριστές πολυκατοικιών και οικιστικών συγκροτημάτων και οι νομικοί τους παραστάτες είναι η κοινοποίηση δικογράφων πληρωμής οφειλομένων κοινοχρήστων πολλών ετών προς συνιδιοκτήτες οριζοντίων ιδιοκτησιών, κλειστών στις περισσότερες περιπτώσεις, οι οποίοι αρνούνται να τους δηλώσουν τα στοιχεία της κατοικίας τους ή αντικλήτου τους ή στο Κτηματολόγιο είναι δηλωμένοι ως κάτοικοι ξένων χωρών ή και ηπείρων, ώστε να είναι χρονοβόρος και με απαγορευτικό κόστος κάθε δικαστική ενέργεια εναντίον τους.
Για να επιλυθεί το πρόβλημα προτείνουμε να προστεθεί παράγρ. 4 στο άρθρο 124 του ΚΠολΔ. ως εξής:
«Αγωγές του άρθρου 17 παρ. 3 ΚΠολΔ κατά των ιδιοκτητών ορόφων και διαμερισμάτων ή κατοικιών/ιδιοκτησιών σε οικιστικά συγκροτήματα, αγνώστου διαμονής ή κατοίκων εξωτερικού, που αφορούν καταβολή κοινοχρήστων δαπανών μπορεί να επιδίδονται σε τυχόν πληρεξούσιο ή αντίκλητό τους που έχει γνωστοποιηθεί εγγράφως στην Γενική Συνέλευση ή τον διαχειριστή της πολυκατοικίας και σε περίπτωση που δεν έχει γνωστοποιηθεί τέτοιο πρόσωπο, μπορεί να κοινοποιηθούν ή να θυροκολληθούν στην οριζόντια ιδιοκτησία που βαρύνεται από τις ανεξόφλητες κοινόχρηστες δαπάνες, ακόμα κι αν αυτή είναι κενή»
Β. ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΑΝΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗΣ ΣΥΝΙΔΙΟΚΤΗΤΩΝ ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ.
Δεκάδες χιλιάδες οικόπεδα σε όλη τη χώρα ανήκουν σε πολλούς εξ αδιαιρέτου συνιδιοκτήτες, η οικοδομική αξιοποίηση των οποίων απαιτεί παμψηφία του 100% της συνιδιοκτησίας τους. Αποτέλεσμα αυτού είναι η απαξίωση ενός μεγάλου μέρους της ακίνητης περιουσίας του ελληνικού λαού, εν μέσω μάλιστα περιόδου όπου το πρώτο ζητούμενο είναι η ανέγερση νέων κατοικιών.
Το πρόβλημα αυτό επιχειρήθηκε να λυθεί το 1985 με το νόμο 1562/16-9-85 περί «Οικοδόμησης συνιδιόκτητων ακινήτων» (Εισηγητής ο αείμνηστος Υπουργός Δικαιοσύνης Γεώργ.- Αλ. Μαγκάκης).
Συγκεκριμένα με το άρθρο 1 του νόμου αυτού ορίστηκε ότι «Συγκύριοι τουλάχιστον κατά εξήντα πέντε εκατοστά (65%) οικοπέδου ή γηπέδου που μπορεί να οικοδομηθεί σύμφωνα με το νόμο, έχουν δικαίωμα να ζητήσουν δικαστικώς να επιτραπεί η οικοδόμησή του κατά το σύστημα της αντιπαροχής, αν συντρέχει αναπόφευκτη ανάγκη ή φανερή ωφέλεια για όλους τους συγκύριους. Την οικοδόμηση κατά το σύστημα της αντιπαροχής μπορεί να την αναλάβει και συγκύριος».
Επειδή η διαδικασία χορήγησης της δικαστικής αυτής άδειας προβλέπει εξάμηνη προδικασία κατάθεσης σε συμβολαιογράφο, σχεδίων όλων των εγγράφων της αντιπαροχής (εργολαβικού, πράξης σύστασης & κανονισμού), σχεδίων της οικοδομής κλπ., δίμηνη τουλάχιστον προθεσμία κοινοποίησης της αγωγής, αντιπροτάσεις της μειοψηφίας και άσκηση χρονοβόρων ενδίκων μέσων.
Επειδή η διαδικασία αυτή για τους παραπάνω λόγους ουδέποτε εφαρμόστηκε στην πράξη και οι γενικότερες συνθήκες και κοινωνικές ανάγκες έχουν αλλάξει, ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ το ποσοστό που δικαιούται να κινήσει την παραπάνω διαδικασία να μειωθεί στο πενήντα ένα τοις εκατό (51%) της απόλυτης πλειοψηφίας της συνιδιοκτησίας και να συντμηθούν δραστικά οι προβλεπόμενες προθεσμίες και προϋποθέσεις, ώστε να είναι πρακτικά εφαρμόσιμη και αποτελεσματική.
Με την αλλαγή αυτή θα δοθεί η δυνατότητα αξιοποίησης όλων των οικοδομήσιμων ακινήτων των οποίων η ιδιοκτησιακή πλειοψηφία επιθυμεί την ανοικοδόμησή τους, η δε συνήθως καταχρηστική άρνηση της μειοψηφίας θα παύσει να αποτελεί την τροχοπέδη η οποία ζημιώνει τόσο την πλειοψηφία των συνιδιοκτητών, όσο και το κοινωνικό σύνολο γενικότερα.
Γ. ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ
1. Κατάργηση του δικαστικού ενσήμου στις κτηματολογικές δίκες τακτικής διαδικασίας
Σύμφωνα με το άρθρο 42 του Ν. 4640/2019 (ΦΕΚ Α' 190/30.11.2019) «1. Η παράγραφος 3 του άρθρου 7 του Ν.Δ. 1544/1942 (Α' 189), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 70 του Ν. 3994/2011 (Α' 165), το άρθρο 21 του Ν. 4055/2012 (Α' 51) και το άρθρο 33 του Ν. 4446/2016 (Α' 240), αντικαταστάθηκε ως εξής:
«3. Στο τέλος, που επιβάλλεται κατά το άρθρο 2 του ν. ΓΠΝ/1912, δεν υπόκεινται οι αναγνωριστικές αγωγές για όλες τις διαφορές που υπάγονται στην καθ’ ύλην αρμοδιότητα των ειρηνοδικείων και των μονομελών πρωτοδικείων, καθώς και οι αγωγές για την εξάλειψη υποθήκης και προσημείωσης και εκείνες που αφορούν την ακύρωση πλειστηριασμού». 2. Η διάταξη της προηγούμενης παραγράφου εφαρμόζεται και στις εκκρεμείς αναγνωριστικές αγωγές, για τις οποίες η πρώτη συζήτηση στο ακροατήριο διενεργείται μετά την 1η Ιανουάριου 2020, καθώς και στις αγωγές που έχουν ασκηθεί ως καταψηφιστικές πριν από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, εφόσον έχουν ήδη μετατραπεί ή μετατραπούν σε αναγνωριστικές μετά τη δημοσίευσή του και εισαχθούν σε πρώτη συζήτηση μετά την ως άνω ημερομηνία».
Με την ως άνω ισχύουσα ρύθμιση επανήλθε το καθεστώς του άρθρου 70 παρ. 3 του Ν. 3994/2011, δηλαδή η υποχρέωση καταβολής τέλους δικαστικού ενσήμου και στις αναγνωριστικές αγωγές, τουλάχιστον όσον αφορά αυτές που ασκούνται ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου. Σημειώνεται ότι αν και έχουν υποστηριχθεί εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις σε σχέση με την συνταγματικότητα της παραπάνω ρύθμισης, η ορθότερη άποψη δέχεται ότι η ρύθμιση αυτή, κατά το μέρος που καθιερώνει την υποχρεωτική προσκομιδή τέλους δικαστικού ενσήμου στις αναγνωριστικές αγωγές ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου, αντίκειται στο άρθρο 20 του Συντάγματος και στο άρθρο 6 της ΕΣΔΑ και ως εκ τούτου συλλήβδην μη εφαρμοστέα, ως εισάγουσα συνταγματικά ανεπίτρεπτο περιορισμό, που παρεμποδίζει την ελεύθερη πρόσβαση κάθε πολίτη στη Δικαιοσύνη, ισοδυναμώντας με έμμεση κατάργηση του προστατευόμενου και από την ΕΣΔΑ δικαιώματος παροχής έννομης προστασίας, καθώς προσβάλει την ίδια την υπόσταση του εν λόγω δικαιώματος (ΠολΠρΘεσ 1530/2022, ΠολΠρΠατρ 246/2022 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΠολΠρΠατρ 94/2020 ΕλλΔνη 2020.218 / ΝοΒ 2020/529 / ΕφΑΔ 2020.207).
Περαιτέρω, σύμφωνα με την περ. ββ) της παρ. 3 του άρθρου 6 του ν. 2664/1998, στην περίπτωση διόρθωσης αρχικών εγγράφων στο Ελληνικό Κτηματολόγιο με την ένδειξη «αγνώστου ιδιοκτήτη», όταν ο δικαιούχος επικαλείται ως τίτλο την έκτακτη χρησικτησία, δεν ασκείται αίτηση διόρθωσης κατά την εκουσία δικαιοδοσία, αλλά η αγωγή της παρ. 2 του ίδιου άρθρου, κατά την τακτική διαδικασία, απευθυνόμενη κατά του Ελληνικού Δημοσίου, οπότε στην περίπτωση αυτή, εφόσον η εν λόγω αγωγή ασκείται ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου θα πρέπει να καταβληθεί και δικαστικό ένσημο σύμφωνα με τα όσα αναλυτικά προεκτέθηκαν.
Ωστόσο η καταβολή δικαστικού ενσήμου για την διόρθωση των πρώτων εγγραφών με την ένδειξη «αγνώστου ιδιοκτήτη» συνεπάγεται τεράστια επιβάρυνση για τον πολίτη, δεδομένου ότι το δικαστικό ένσημο υπολογίζεται ως ποσοστό περίπου 1,2% επί της αξίας ολόκληρου του ακινήτου για το οποίο ζητείται η διόρθωση, με αποτέλεσμα χιλιάδες ιδιοκτήτες να κινδυνεύουν να χάσουν την περιουσία τους, επειδή δεν μπορούν να προβούν για τον λόγο αυτό στην τυπική διόρθωση των πρώτων εγγραφών!
Δεδομένου ότι, όπως προαναφέρθηκε, η νομολογία έχει κρίνει πως η υποχρέωση καταβολής δικαστικού ενσήμου στις αναγνωριστικές αγωγές είναι αντισυνταγματική, το ορθό θα ήταν η σχετική διάταξη να επανέλθει στην αρχική της διατύπωση και να καταργηθεί η σχετική υποχρέωση σε κάθε περίπτωση αναγνωριστικής αγωγής. Ακόμα όμως κι αν διατηρηθεί η υποχρέωση καταβολής δικαστικού ενσήμου στις αναγνωριστικές αγωγές ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου, η υποχρέωση αυτή δεν είναι δυνατόν να καταλαμβάνει την περίπτωση διόρθωσης των πρώτων εγγραφών του Ελληνικού Κτηματολογίου, γι αυτό προτείνουμε για την άρση κάθε σχετικής αμφισβήτησης, η παρ. 3 του άρθρου 7 του ν.δ. 1544/1942 όπως αυτή έχει τροποποιηθεί και ισχύει, να τροποποιηθεί εκ νέου ως εξής:
«3. Στο τέλος, που επιβάλλεται κατά το άρθρο 2 του ν. ΓΠΝ/1912, δεν υπόκεινται οι αναγνωριστικές αγωγές για όλες τις διαφορές που υπάγονται στην καθ’ ύλην αρμοδιότητα των μονομελών πρωτοδικείων, καθώς και οι αναγνωριστικές αγωγές της παρ. 6 του ν. 2664/1998, οι αγωγές για την εξάλειψη υποθήκης και προσημείωσης και εκείνες που αφορούν την ακύρωση πλειστηριασμού».
2. Χρησικτησία σε διαμερίσματα παραχωρημένα με προσύμφωνο.
α. Ένα μείζον πρόβλημα που δεν αφορά την Αττική αλλά τη Βόρεια Ελλάδα, ζητά τη λύση του!
Η λήξη των προθεσμιών του Κτηματολογίου φέρνει στο προσκήνιο την αγωνία τόσο των δικηγόρων όσο και των ιδιοκτητών για να καταχωρήσουν το διαμέρισμα στο οποίο μένουν επί χρόνια αλλά το έχουν αποκτήσει με προσύμφωνο τα οποία έχουν καταρτίσει με τον Βορειοελλαδίτη εργολάβο κατασκευαστή χωρίς τη σύμπραξη των οικοπεδούχων οπότε δεν μπορεί να γίνει και εκτέλεση του προσυμφώνου. Όπως είναι γνωστό, όσοι έχουν αγοράσει διαμερίσματα με προσύμφωνα πριν από 20, 30, 40 ή 50 χρόνια, δεν μπορούν να δηλώσουν τις ιδιοκτησίες τους στο κτηματολόγιο αφού δεν υπάρχει για το συγκεκριμένο διαμέρισμα συνεστημένη οριζόντια ιδιοκτησία με οριστικό συμβόλαιο νόμιμα μεταγραμμένο . Οι ιδιοκτησίες αυτές είναι χιλιάδες αλλά δεν είναι εμφανείς γιατί περιλαμβάνονται στα εναπομείναντα χιλιοστά του οικοπέδου και κρύβονται είτε κάτω από τα χιλιοστά του ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ σε κάθε γεωτεμάχιο όπου έχει αναγερθεί οικοδομή χωρίς να υπάρχει αρχική πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας είτε είναι εντελώς «αόρατα» και δεν εμφανίζονται καθόλου. Το πρόβλημα επιτείνεται και από το γεγονός ότι με την παρέλευση τόσο μεγάλου χρονικού διαστήματος δεν είναι δυνατή η σύνταξη οριστικού σε εκτέλεση του προσυμφώνου αφού δεν υπάρχουν εν ζωή οι εδαφοκτήτες ή ο εργολάβος κατασκευαστής .
Το ερώτημα, λοιπόν, είναι τι θα γίνει με τις χιλιάδες αυτές «αόρατες» στο Κτηματολόγιο, αλλά κατοικούμενες ιδιοκτησίες: Θα περιέλθουν στο Δημόσιο; Και όσοι κατοικούν σε αυτές θα «πεταχτούν στο δρόμο»;
Επ’ αυτού ο Άρειος Πάγος δέχεται ότι αποκλείεται η σύσταση χωριστής κυριότητας επί ορόφου ή διαμερίσματος με χρησικτησία ή με άλλους τρόπους, πλην των περιπτώσεων που προβλέπονται από το νόμο. Η μόνη περίπτωση που δέχεται την κτήση κυριότητας με χρησικτησία είναι μόνο επί συνεστημένης ήδη χωριστής κυριότητας ορόφου ή διαμερίσματος (ΑΠ 1225/2018, ΑΠ 642/2012, ΑΠ 56/2011, ΑΠ 502/2001). Η θέση αυτή του Αρείου Πάγου αποκλείει την κτήση κυριότητας με χρησικτησία στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει από την αρχή πράξη σύστασης οριζοντίων ιδιοκτησιών για το σύνολο των διαμερισμάτων της οικοδομής
Η θέση, όμως, αυτή αποκλείει την κτήση κυριότητας με χρησικτησία όταν σε μία οικοδομή δεν έγινε αρχική σύσταση οριζοντίων ιδιοκτησιών με συμβολαιογραφική πράξη και μεταγραφή αυτής, πλην όμως η οικοδομή έχει υπαχθεί δυνάμει διαδοχικών μερικότερων συμβάσεων σύστασης οροφοκτησίας και αγοραπωλησίας στο καθεστώς των διατάξεων του Ν.3741/1929 περί οριζοντίου ιδιοκτησίας. Αυτός ο τρόπος ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένος, και έτσι γίνονταν, και γίνονται συχνά ακόμη και σήμερα, όλες οι πωλήσεις διαμερισμάτων στην Βόρεια Ελλάδα και ιδιαίτερα στη Θεσσαλονίκη. Η πρακτική αυτή (των μερικών συστάσεων) ήταν απόλυτα νόμιμη, την δέχονταν προς μεταγραφή τα οικεία υποθηκοφυλακεία και φυσικά την δέχεται και ο Άρειος Πάγος. Το πρόβλημα αυτό δεν υφίσταται στην Αττική γιατί σε αντίθεση με την Βόρεια Ελλάδα η τακτική ήταν να γίνεται και να μεταγράφεται συμβολαιογραφική πράξη σύστασης αμέσως μετά την έκδοση της άδειας οικοδομής για το σύνολο της οικοδομής. Άρα εφόσον υπάρχει αρχική σύσταση ο χρόνος της χρησικτησίας αρχίζει να μετρά από το χρόνο μεταγραφής της πράξης αυτής.
Με βάση τα παραπάνω τα δικαστήρια ακολουθώντας την κρατούσα άποψη απορρίπτουν όλες τις αιτήσεις ή αγωγές με τρόπο κτήσης την έκτακτη χρησικτησία αν ο δικαιούχος δεν επικαλείται πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας για το συγκεκριμένο διαμέρισμα. Ακόμη και η (ορθή νομικά) άποψη ότι μπορεί να αποκτηθεί κυριότητα με χρησικτησία στην τελευταία οριζόντια ιδιοκτησία έχει αποκλειστεί πρόσφατα με την απόφαση ΑΠ 107/2023.
β. Το πρόβλημα δεν λύθηκε με τη νομοθετική ρύθμιση για την εκτέλεση των παλαιών προσυμφώνων
Με την πρόσφατη νομοθετική πρωτοβουλία του άρθρου 18 του Ν. 5142/2024 ορίστηκε ότι μπορούν να εκτελεστούν προσύμφωνα με αυτοσύμβαση που συντάχθηκαν μέχρι 31.08.2004 χωρίς φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα των πωλητών. Το πρόβλημα εντοπίζεται στο ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ανεκτέλεστων προσυμφώνων έχει συνταχθεί με την παρουσία μόνο του εργολάβου χωρίς τη συμμετοχή των οικοπεδούχων γιατί προκειμένου περί πώλησης ακινήτου από εργολαβικό απαιτείται μία σύμβαση στην οποία συμμετέχουν ο εργολάβος που μεταβιβάζει το κτίσμα (ενοχική σύμβαση) και ο οικοπεδούχος που μεταβιβάζει το ποσοστό επί του οικοπέδου που αναλογεί στο συγκεκριμένο κτίσμα (εμπράγματη σύμβαση). Η εκτέλεση του προσυμφώνου, όμως, απαιτεί την υποχρέωση μεταβίβασης του ακινήτου να έχει αναλάβει και οι δύο. Χωρίς τη συμμετοχή στο προσύμφωνο του οικοπεδούχου δεν μπορεί να γίνει εκτέλεση προσυμφώνου. Συνεπώς χρειάζεται ρύθμιση που να καλύπτει τις περιπτώσεις που έχει υπογράψει μόνον ο εργολάβος.
γ. Ποια είναι η μόνη βιώσιμη ρύθμιση στο πρόβλημα ;
Η διάκριση μεταξύ γεωτεμαχίων (στα οποία επιτρέπεται η χρησικτησία) και διαμερισμάτων (στα οποία δεν επιτρέπεται η χρησικτησία) είναι ακατανόητη αφού οι λόγοι που δικαιολογούν γενικά το θεσμό της χρησικτησίας συντρέχουν και σ’ αυτή την περίπτωση, δεδομένου ότι ο διαιρετός χώρος (διαμέρισμα, κατάστημα, θέση στάθμευσης κ.λπ.) εμφανίζει έντονη ιδιομορφία αφού διαθέτει εκ της φύσεως του αυτοτέλεια, στο βαθμό που δημιουργείται προς εξυπηρέτηση αυτοτελούς σκοπού διακριτού από εκείνον της οικοδομής ή των άλλων διαιρετών χώρων αυτής, και, επομένως, είναι πράγμα δεκτικό αυτοτελούς φυσικής εξουσίασης με διάνοια κυρίου.
Συνεπώς πρέπει να συμπληρωθεί ο Ν. 3741/1929 με την μεταβατικού χαρακτήρα θεσμοθέτηση της χρησικτησίας και στους διαιρετούς και αυτοτελείς χώρους της οικοδομής όπως ακριβώς ισχύει και στα οικόπεδα ( ΑΚ 1045). Με τη ρύθμιση αυτή όσοι έχουν τα προσόντα της χρησικτησίας ( άσκηση 20ετούς νομής επί του διαμερίσματος/διαιρετού και αυτοτελούς χώρου) έχουν τη δυνατότητα να συντάξουν και να υπογράψουν οριστικό συμβόλαιο. Το Δημόσιο θα εισπράττει τον ίδιο φόρο μεταβίβασης που προσδοκά ότι θα εισπράξει με την εκτέλεση του προσυμφώνου, το οριστικό συμβόλαιο συντάσσεται από συμβολαιογράφο και καταχωρείται κανονικά στο κτηματολόγιο και έτσι έχουμε ολοκληρωμένο κτηματολόγιο χωρίς "άγνωστους" ιδιοκτήτες, αγωγές κατά του Δημοσίου, απώλεια περιουσιακών στοιχείων κλπ.
Δ. ΡΥΘΜΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΜΙΣΘΙΟΥ
*Σύντμηση σε μήνα του χρόνου παραγραφής της αξίωσης αποβληθέντος μισθωτή κατά του μεσεγγυούχου προς απόδοση των κινητών πραγμάτων που βρέθηκαν κατά την εκτέλεση.
Σύμφωνα με τις διατάξεις των παρ. 2 και 3 του άρθρου 943 ΚΠολΔ, στην περίπτωση αποβολής μισθωτή, τα κινητά πράγματα που βρίσκονται στο ακίνητο και δεν είναι αντικείμενο της εκτέλεσης, ο δικαστικός επιμελητής τα παραδίδει σε εκείνον κατά του οποίου γίνεται η εκτέλεση ή διορίζει μεσεγγυούχο ο οποίος τα παραλαμβάνει. Στην πράξη μεσεγγυούχος διορίζεται καταναγκαστικά ο ίδιος ο επισπεύδων την εκτέλεση εκμισθωτής του ακινήτου, ο οποίος στη συνέχεια υποχρεούται να φυλάει τα εγκαταλελειμμένα πράγματα του αποβληθέντος μισθωτή επί έξι (6) μήνες σύμφωνα με την παρ. 6 του ίδιου άρθρου, προκειμένου στη συνέχεια να έχει δικαίωμα να τα απομακρύνει ώστε να ελευθερώσει και να ξανανοικιάσει το διαμέρισμά του. Σημειωτέον ότι η εν λόγω διάταξη προστέθηκε κατόπιν επίμονων αιτημάτων της ΠΟΜΙΔΑ με την παρ. 2 του άρθρου 51 του ν. 39934/2011, διότι μέχρι τότε η υποχρέωση φύλαξης των κινητών πραγμάτων δεν παραγραφόταν ποτέ και προκειμένου ο εκμισθωτής να μπορέσει να ελευθερώσει το διαμέρισμα θα έπρεπε να ακολουθήσει την διαδικασία της παρ. 3 του ίδιου άρθρου και να προκαλέσει πλειστηριασμό κατόπιν έκδοσης νέας δικαστικής απόφασης! Ωστόσο με τον τρόπο αυτό, το διαμέρισμα παραμένει δεσμευμένο για όλο τα παραπάνω χρονικό διάστημα, δεδομένου ότι το κόστος μετακίνησης των κινητών πραγμάτων και φύλαξής τους σε χώρο αποθήκης είναι σχεδόν πάντα απολύτως ασύμφορο για τον εκμισθωτή, ο οποίος με τον τρόπο αυτό μετατρέπεται σε «άμισθο αποθηκάριο» του αποβληθέντος μισθωτή, ενώ και το διαμέρισμα παραμένει για το χρονικό διάστημα αυτό εκτός αγοράς και δεν μπορεί να διατεθεί για επανεκμίσθωση σε μια αγορά που έχει άμεση ανάγκη από προσφορά κατοικιών για εκμίσθωση.
Έτσι, δεδομένων των σημερινών προβλημάτων στην προσφορά εκμισθούμενων χώρων ιδίως για χρήση κατοικίας, θεωρούμε ότι θα πρέπει το παραπάνω χρονικό διάστημα των έξι (6) μηνών να συντμηθεί σε ένα (1) μήνα, ώστε αφενός μεν να περιορίζεται κατά το δυνατόν η ζημία του εκμισθωτή η οποία τον αποθαρρύνει από το να προσφέρει εκ νέου τον χώρο αυτό για μίσθωση, αφετέρου δε να επανέρχεται σε εύλογο χρόνο ο χώρος αυτός στην αγορά για να επανεκμισθωθεί εγκαίρως σε νέους μισθωτές.
Για τον λόγο αυτό προτείνουμε η διάταξη της παρ. 6 του άρθρου 943 ΚΠολΔ να διαμορφωθεί ως εξής: «Στην περίπτωση του παρόντος άρθρου η αξίωση εκείνου κατά του οποίου έγινε η εκτέλεση, κατά του μεσεγγυούχου που διορίστηκε από τον δικαστικό επιμελητή, προς απόδοση των κινητών πραγμάτων, παραγράφεται ύστερα από ένα (1) μήνα από την αποβολή του».
Ε. ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΔΙΑΘΕΤΗ
Από τις προτεινόμενες διατάξεις του νέου Κληρονομικού Δικαίου, καθίσταται σαφής η πρόθεση του νομοθέτη, να περιορίσει το φαινόμενο των πλαστών διαθηκών που καταρτίζονται μετά τον θάνατο του φερόμενου ως διαθέτη, συνήθως μεταξύ των εξ αδιαθέτου κληρονόμων του, προκειμένου αυτοί να διακανονίσουμε μεταξύ τους την τύχη της περιουσίας του. Ωστόσο το φαινόμενο αυτό δεν θα εκλείψει και πάντοτε θα επινοούνται τρόποι προς καταστρατήγηση των σχετικών διατάξεων, αν ο νομοθέτης δεν κατανοήσει πως η κοινωνία ουδέποτε εμπέδωσε ή έστω κατανόησε τον παραλογισμό του να αποδέχονται οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι την κληρονομιά εξ αδιαιρέτου, καταβάλλοντας φόρο κληρονομιάς επί του εξ αδιαιρέτου μεριδίου, να συνάπτουν και να καταχωρούν στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο συμβολαιογραφική δήλωση αποδοχής κληρονομιάς καταβάλλοντας το σχετικό πάγιο τέλος, και στη συνέχεια να διανέμουν μεταξύ τους τα ακίνητα της κληρονομιάς καταβάλλοντας εκ νέου φόρο διανομής (1/4 του φόρου μεταβίβασης επί ίσων αξιών και ολόκληρο τον φόρο μεταβίβασης επί της τυχόν υπερβάλλουσας αξίας κάποιου μεριδίου) και συνάπτοντας μεταξύ τους συμβόλαιο διανομής, καταβάλλοντας μάλιστα αναλογικό τέλος επί της αξίας της περιουσίας!
Γι΄αυτό προτείνουμε ως σημαντική μεταρρύθμιση του κληρονομικού και του φορολογικού δικαίου τη δυνατότητα σύναψης κληρονομικής σύμβασης μετά τον θάνατο του διαθέτη μεταξύ των εξ αδιαθέτου κληρονόμων του, είτε ο διαθέτης δεν έχει αφήσει διαθήκη, είτε έχει αφήσει, αλλά σε αυτή δεν διακανονίζει την τύχη του συνόλου της περιουσίας του, αλλά μέρος αυτής κληρονομείται σύμφωνα με τους κανόνες της εξ αδιαθέτου διαδοχής. Στη σύμβαση αυτή θα πρέπει να συμβάλλονται όλοι οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι που δεν έχουν αποποιηθεί την κληρονομιά, και βεβαίως αυτή δεν θα μπορεί να ρυθμίζει την τύχη περιουσιακών στοιχείων που έχουν συμπεριληφθεί σε διαθήκη, ακόμα κι αν με την διαθήκη αυτή προβλέπεται η εξ αδιαιρέτου διάθεσή τους, προκειμένου να μην νοθεύεται η αληθής βούληση του διαθέτη. Κατόπιν αυτού θα επιβάλλεται μόνο φόρος κληρονομιάς επί του μεριδίου που τελικά θα περιέρχεται σε κάθε κληρονόμο-συμβαλλόμενο και θα συντάσσεται και θα καταχωρείται στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο μόνο η δήλωση αποδοχής κληρονομιάς, σύμφωνα με το περιεχόμενο της εν λόγω κληρονομικής σύμβασης, χωρίς περαιτέρω γραφειοκρατική ταλαιπωρία των πολιτών.
Με την ρύθμιση αυτή, το Δημόσιο δεν θα υποστεί απώλεια εσόδων, λόγω του ότι δεν θα εισπράξει φόρο διανομής, διότι και σήμερα οι κληρονόμοι καταφεύγοντας στην λύση της δημοσίευσης πλαστής διαθήκης αποφεύγουν την κατάρτιση συμβολαίου διανομής και συνεπώς και την καταβολή του αντίστοιχου φόρου και των σχετικών εξόδων. Έτσι, απλοποιείται η όλη διαδικασία και περιορίζεται το τελικό κόστος μεταξύ των κληρονόμων, χωρίς ζημία του Δημοσίου, ιδίως όμως ενισχύεται η ομονοούσα οικογένεια, η οποία μπορεί να διανείμει κατά τρόπο αποδοτικό μεταξύ των μελών της την κληρονομιά, χωρίς να καταφεύγει σε διαδικασίες καταστρατήγησης του νόμου.
Στη διάθεσή σας για κάθε διευκρίνιση και συνεργασία
Με εξαιρετική εκτίμηση
Ο Πρόεδρος Ο Γεν. Γραμματεύς
Στράτος Παραδιάς Τάσος Βάππας
Δικηγόρος Α.Π. - Πρόεδρος UIPI Δικηγόρος Α.Π. - υ.Δ.Ν.
Στράτος Ι. Παραδιάς
Δικηγόρος παρ΄Αρείω Πάγω.
Πρόεδρος ΠΟΜΙΔΑ – Επίτ. Πρόεδρος UIPI
Σοφοκλέους 7, Αθήνα 10559
Τηλ. 210-3216141 Κιν. 6944597700
stratos@paradias.gr www.paradias.gr
stratos.paradias@gmail.com
www.pomida.gr www.uipi.com